De Dag van de Aarde is al lang een moment om stil te staan bij onze relatie met de planeet, maar in 2026 voelt die bezinning urgenter dan ooit. Klimaatverandering is niet langer een zorg voor de verre toekomst. Tegenwoordig zegt 75% de impact ervan te voelen in hun dagelijks leven, waardoor de bevindingen van het Ipsos People and Climate Change 2026-rapport onmogelijk te negeren zijn. Tegelijkertijd zegt 61% dat als individuen nu niet in actie komen, toekomstige generaties zullen in de steek worden gelaten.
Dit weerspiegelt de centrale spanning van Earth Day 2026: klimaatverandering is meer dan ooit aanwezig in het leven van mensen, maar hoe we daarop moeten reageren wordt steeds onduidelijker.
Hoe we op dit punt zijn beland
Om deze verschuiving te begrijpen, helpt het om terug te kijken. In 2021 geloofde 72% dat individuen in actie moesten komen om toekomstige generaties niet in de steek te laten, naast 68% voor bedrijven en 65% voor overheden. Dit bleef relatief hoog in 2022, voordat het daalde naar 63% in 2023 en 62% in 2024, om uit te komen op 61% in 2026. Dit is een daling van 11 procentpunt over vijf jaar, een geleidelijke maar consistente verschuiving in hoe mensen hun rol in klimaatactie zien.
Minder mensen zijn ervan overtuigd dat individuele actie alleen voldoende is
Wat de bevindingen van 2026 zo opvallend maakt, is de combinatie van twee trends. Aan de ene kant zegt 75% zich kwetsbaar te voelen voor klimaatverandering. Aan de andere kant zegt 61% dat individuen in actie moeten komen. Vergeleken met 2021, toen 72% geloofde in individuele verantwoordelijkheid, wijst dit op een duidelijke verschuiving: meer mensen ervaren de gevolgen van klimaatverandering, maar minder mensen zijn ervan overtuigd dat individuele actie alleen genoeg is.
Klimaatverandering in een wereld van concurrerende prioriteiten
Het rapport van 2026 moet ook worden gelezen in de context van bredere Ipsos-data. In What Worries the World 2026 staat klimaatverandering op de 11e plaats van zaken waar mensen zich het meest zorgen over maken, na inflatie, criminaliteit en werkloosheid. Tegelijkertijd blijft het wereldwijd het grootste risico** voor de komende vijf tot tien jaar, volgens het Ipsos/AXA Future Risks Report 2025, gebaseerd op een wereldwijd onderzoek onder zo'n 23.000 burgers en 3.595 risico-experts in meer dan 50 landen.
Dit contrast is cruciaal om de huidige publieke opinie te begrijpen. Klimaatverandering wordt breed erkend als een ernstige dreiging op de lange termijn, maar concurreert met meer acute zorgen die bepalen waar mensen zich in het dagelijks leven op focussen.
De verwachtingen zijn duidelijk, het vertrouwen niet
Nu de kijk op individuele verantwoordelijkheid verandert, verschuiven de verwachtingen steeds meer naar instanties. In 2026 geeft 65% aan dat overheden primair verantwoordelijk moeten zijn voor de aanpak van grote uitdagingen zoals klimaatverandering. Het vertrouwen blijft echter beperkt. Slechts 30% denkt dat de overheid een duidelijk plan heeft, 32% geeft aan van niet, en maar 27% beschouwt het eigen land als koploper in klimaatactie.
Dit laat een duidelijke kloof zien tussen verwachting en vertrouwen.
Klimaatactie stuit op de economische realiteit
Economische druk is een ander centraal thema in het rapport van 2026. In het Ipsos People and Climate Change 2026-onderzoek geeft 74% aan zich zorgen te maken over de stijgende energieprijzen. Deze bezorgdheid beïnvloedt hoe mensen over afwegingen denken. 50% vindt dat het laag houden van de energieprijzen prioriteit moet krijgen, zelfs als de uitstoot van broeikasgassen toeneemt, terwijl 55% hogere kosten accepteert als dit leidt tot meer energieonafhankelijkheid.
Klimaatactie wordt niet afgewezen, maar wordt afgewogen tegen betaalbaarheid en energiezekerheid.
Deze spanning zie je ook terug in alledaags gedrag. Op het gebied van vervoer wordt de overstap naar schonere opties weliswaar breed als belangrijk erkend, maar slechts 47% zegt dat het rijden in een elektrische auto hen aanspreekt, wat de kloof benadrukt tussen intentie en adoptie wanneer kosten en praktische zaken een rol gaan spelen.
Een vergelijkbaar patroon zie je terug in hoe mensen winkelen. Ondanks financiële druk is duurzaam gedrag niet verdwenen. Het rapport laat zien dat waarde-gedreven winkelen standhoudt, waarbij de Conscious Consumer Index stijgt van 38% naar 40%, en ongeveer de helft van de consumenten zegt om ethische redenen van product te zijn gewisseld.
Samen laten deze verschuivingen zien dat klimaatactie nog steeds een rol speelt in het dagelijks leven, maar steeds meer wordt bepaald door wat mensen kunnen betalen en wat praktisch haalbaar voelt.
Het geloof in actie staat onder druk
Toch is dit geen verhaal van mensen die de hoop opgeven. 48% zegt dat het niet te laat is om klimaatverandering aan te pakken, vergeleken met 25% die gelooft dat het al onbeheersbaar is. Dit geeft het verhaal een nieuwe dimensie. De vraag draait niet langer alleen om verantwoordelijkheid, maar om de vraag of actie nog wel zin heeft. Nu klimaatverandering zichtbaarder wordt in het dagelijks leven en steeds meer verweven raakt met economische druk, blijft het geloof in actie bestaan, maar is het minder vanzelfsprekend.
Wat betekent dit voor Earth Day
Earth Day 2026 weerspiegelt een complexere realiteit: een groot bewustzijn, flinke bezorgdheid, maar ook een groeiende spanning tussen ambitie en wat haalbaar voelt.
Het Ipsos People and Climate Change 2026 rapport laat zien dat klimaatverandering breed wordt gevoeld, erkend en nog steeds breed wordt gesteund als een probleem dat om actie vraagt. Maar het laat ook zien dat actie steeds meer wordt bepaald door concurrerende prioriteiten en de praktische realiteit waar mensen in hun dagelijks leven mee te maken hebben.
Voor bedrijven, beleidsmakers en individuen is de uitdaging niet langer alleen om actie te stimuleren, maar om ervoor te zorgen dat dit in het dagelijks leven realistisch en haalbaar voelt.
Want in 2026 is klimaatverandering niet zomaar iets waar mensen in geloven. Het is iets waar ze mee leven.
Wil je ook meewerken aan dit soort onderzoeken? Sluit je aan bij de Ipsos iSay community en deel je mening over de onderwerpen die onze wereld vormgeven.
Bronnen
Ipsos Global Advisor, “Ipsos Earth Day Report 2021”, uitgevoerd onder meer dan 21.011 volwassenen in de leeftijd van 16–74 jaar in 30 landen via het online platform van Ipsos, ondervraagd tussen vrijdag 19 februari en vrijdag 5 maart 2021.
Ipsos Global Advisor, “Ipsos Earth Day Report 2022”, uitgevoerd onder meer dan 23.577 volwassenen in de leeftijd van 16–74 jaar in 30 landen via het online platform van Ipsos; ondervraagd tussen vrijdag 18 februari en vrijdag 4 maart 2022.
Ipsos Global Advisor, “Ipsos Earth Day Report 2023”, uitgevoerd onder meer dan 21.231 volwassenen in de leeftijd van 16–74 jaar in 29 landen via het online platform van Ipsos, ondervraagd tussen 20 januari en 3 februari 2023.
Ipsos Global Advisor, “Ipsos Earth Day Report 2024”, uitgevoerd onder meer dan 24.290 volwassenen in de leeftijd van 16–74 jaar in 33 landen via het online platform van Ipsos, ondervraagd tussen vrijdag 26 januari en vrijdag 9 februari 2024.
Ipsos Global Advisor, “People and Climate Change 2026”, uitgevoerd onder 23.704 volwassenen in de leeftijd van 18–74/75 jaar in 31 landen, geïnterviewd tussen 23 januari en 6 februari 2026.
AXA en Ipsos, “Future Risks Report 2026”, een wereldwijd onderzoek onder 23.000 burgers en 3.595 risico-experts om de mate van angst en kwetsbaarheid voor 25 verschillende levensrisico's te meten en te rangschikken, uitgevoerd van 14 mei tot en met 19 juni 2025.
Ipsos Global Advisor, “What Worries the World”, uitgevoerd onder 25.292 volwassenen in de leeftijd van 16–74 jaar in 29 landen, geïnterviewd tussen 26 januari en 9 februari 2024 (meest recente vergelijkbare wereldwijde meting).
Deze inhoud is vertaald met behulp van AI-technologie. Hoewel er inspanningen zijn geleverd om nauwkeurigheid te garanderen, kunnen er enkele nuances of fouten aanwezig zijn. Om het originele materiaal in het Engels te lezen, klik hier.
